Home/Chemia/Surfaktanty
Surfaktanty 2017-03-22T15:43:33+00:00

Surfaktanty

Różnorodność działań: tworzenie piany, zwilżanie, emulgacja i czyszczenie

Tenside

PCC Exol SA jest jednym z najnowocześniejszych producentów w Europie Środkowo-Wschodniej środków powierzchniowo czynnych – tzw. surfaktantów –, a także jedynym producentem tych środków w Polsce. Oferta spółki obejmuje 200 wyrobów do produkcji środków czystości, środków do prania i pielęgnacji ciała, jak również do zastosowań przemysłowych. Wskazuje to na wyjątkową wielofunkcyjność surfaktantów.

Ponadto firma PCC Chemax, Inc. z siedzibą w Piedmont w stanie Karolina Południowa (USA) zajmuje się rozwijaniem i globalną dystrybucją surfaktantów specjalistycznych dla zastosowań przemysłowych.

Surfaktanty to środki powierzchniowo czynne. Zmniejszają napięcie powierzchniowe cieczy lub napięcie międzyfazowe na przykład pomiędzy powierzchnią stałą, a cieczą. W uproszczeniu struktura molekularna surfaktantów składa się z hydrofobowego („niezwilżanego wodą”) rodnika węglowodorowego i hydrofilowej („wodolubnej”) części molekuły. Jest to podstawa wyjątkowej różnorodności ich działania: od tworzenia piany, zwilżania, emulgacji do właściwości czyszczących.

Tradycyjnym surfaktantem znanym już od starożytności jest mydło – natomiast nowoczesne surfaktanty posiadają dużo bogatszą gamę zastosowań i są elementem całej grupy produktów chemii gospodarczej: od środków do prania i do mycia naczyń po szampony, pasty do zębów i wyroby kosmetyczne. Kolejny obszar zastosowania surfaktantów to przemysł spożywczy i farmaceutyczny. Segment surfaktantów PCC składa się z działów biznesowych Surfaktanty Anionowe, Surfaktanty Niejonowe i Surfaktanty Amfoteryczne (Betainy).

Pienienie
Piana powstaje, gdy powietrze trafia do roztworu zawierającego surfaktanty – np. w wyniku wstrząsania. Cząsteczki surfaktantu rozmieszczają się na granicy faz pomiędzy cieczą a powietrzem i tworzą powierzchnię baniek mydlanych. W procesach czyszczących tworzenie piany często jest zazwyczaj pożądane, ponieważ ułatwia ono przenikanie wody w strukturę tkaniny. W przypadkach, gdy silne pienienie jest efektem niepożądanym, stosuje się środki przeciw spieniające, które również bazują na surfaktantach.

Zwilżanie
Jako środki zwilżające, surfaktanty zmniejszają napięcie międzyfazowe na przykład pomiędzy powierzchnią stałą a cieczą. Powoduje to na przykład, że woda odpływa z powierzchni równomiernie, nie tworząc kropli – powierzchnia w ten sposób pozostaje zwilżona.

Emulgowanie
Surfaktanty mogą powodować łączenie się dwóch nie mieszających się cieczy, np. wody i oleju tworząc emulsję. Ze względu na ich „amfifilowy” („wodolubny” i jednocześnie wodo nierozpuszczalny) charakter, surfaktanty wnikają do oleju poprzez część molekuły rozpuszczalną w tłuszczu. Kropelki oleju powstające np. w wyniku mieszania zachowują stan rozproszenia w wodzie dzięki „wodolubnej” części molekuły.

Czyszczenie
Kolejnym działaniem surfaktantów jest wspomaganie oddzielania małych cząstek fazy stałej od powierzchni stałych, np. zabrudzeń z tekstyliów. Surfaktanty wspierają tworzenie i zachowanie suspensji poprzez przyłączenie się do cząstek stałych, hamując proces ich zbrylania, zanurzania i ponownego osadzania na powierzchniach stałych pokrytych warstwą surfaktantu.

Środki czystości i pielęgnacji ciała
Anionowe, niejonowe i amfoteryczne surfaktanty to podstawowe składniki środków do prania, środków czyszczących i pielęgnacji ciała, w tym szamponów i żeli pod prysznic. Są przyjazne dla skóry, powodują efekt perlący i są w stanie zmieniać płynność cieczy.

Produkcja tekstyliów
Środki pieniące i zwilżające, emulgatory, środki przeciw spieniające i dyspergatory stosuje się w procesach: czyszczenia, przędzenia, bielenia, odklejania, barwienia i zmiękczania włókien.

Branża budowlana
Tutaj surfaktanty wykorzystywane są jako środki spieniające do gipso-kartonowych oraz jako dodatki do płyt wiórowych i superplastyfikatory do świeżych mieszanek betonu.

Surfaktanty anionowe

AlkilobenzenosulfonianyKwas ABS, ABSNa
AlkiloeterosiarczanySulforokanole (SLES)
AlkilosiarczanyRosulfany (SLS)
SulfobursztynianySulfobursztyniany

Surfaktanty niejonowe

Etoksylaty i alkoksylaty nonylofenoluRokafenole
Etoksylaty i alkoksylaty naturalnych i syntetycznych alkoholi tłuszczowychRokanol
Etoksylaty kwasów tłuszczowychRokacety
Etoksylaty amidów kwasów tłuszczowychRokamidy
Etoksylaty aminów kwasów tłuszczowychRokaminy
Etoksylowane estryRokwinole

Surfaktanty amfoteryczne

Kokamidopropylobetaina Rokaminy